હમ રાજ, હમ ખયાલ, હમ નજર

હમ રાજ, હમ ખયાલ તો હો, હમ નજર બનો….

તય હોગ જીંદગીકા સફર, હમ સફર બનો….

1968 ની ફીલ્મ ‘કિસ્મત’નું આ ગીત, પતિ-પત્નીના સંબંધોની સુક્ષ્મતા ઉજાગર કરતું હોય તેવું નથી લાગતું ?

‘હમ ખયાલ’ હોય તો યુવક-યુવતી એકબીજાને પસંદ કરે, લગ્ન થાય પછી ‘હમ રાજ’ બને …… જો દાંપત્ય સાચા અર્થમાં નિભાવાતું હોય તો ! બાકી તો લીવ-ઇન-રીલેશનશીપ હોય  …. પછીનો મુદ્દો ‘હમસફર’ બનવાની વાત. અહીં એક મુખ્ય શરત આવી ગઈ અને એ ‘હમ નજર’ બનવાની વાત.

પતિ/પત્ની જે નિહાળે તે જ પત્ની/પતિ નિહાળે તો જીવનમાં ફાટફુટનો સવાલ જ ઉભો ન થાય.

મુશ્કેલી અહીં જ છે. કોઈ પણ મુદ્દો પતિ જે ‘નજરે’ નિહાળતો હોય, જ્યારે પત્ની પોતાની ‘નજરે’ નિહાળતી હોય, આવું જ ઉલટું પણ હોય. બંનેના વિચારો જુદી જુદી દિશામાં વહેંચાય જાય અને ‘કુતરું ખેંચે ગામ ભણી અને શિયાળ ખેંચે સીમ ભણી’ જેવું થાય.

‘હું વિચારું છું એ સાચું છે’ બંનેના દ્રષ્ટિકોણ અલગ થઈ જાય અને મતભેદ શરુ થાય. મતભેદ શરુ થાય એટલે દાંપત્યમાં નાનકડી તિરાડ પડે. પછી તો આ તિરાડ મોટી કરવામાં અહમ, માન્યતા, લાગણીના ‘માપ’ (લાગણીના કોઈ માપ ન હોય એ તો અસીમ છે, પણ આપણે સીમા બાંધી દઈ છીએ…. તમે તો મારા કરતાં તમારા સગાને વધારે પ્રેમ કરો છો….. આ વધ-ઘટ મનુષ્યની દેન છે) આવા મુદ્દાઓ દાંપત્યજીવનમાં ઉછળવા માંડે અને તિરાડ મોટી થવા માંડે, વિખવાદ વધે અને પછી દાંપત્ય જીવનનું ગાડું રગશીયા ગાડાની જેમ ખેંચાવા લાગે અને પરાણે જીવન જીવાતું જાય.

અહી ફક્ત ‘હમ નજર’ બનવાની જ વાત છે. સામેવાળાનો દ્રષ્ટિકોણ સમજવાની વાત છે.

શ્રી ધુમકેતુજીના વાક્ય પ્રમાણે ‘મનુષ્ય પોતાની દ્રષ્ટિ છોડી બીજાની દ્રષ્ટિથી જુએ તો અરધુ જગત શાત થઈ જાય’. અહી પતિ-પત્નીની જ વાત છે. પતિ જો પત્નીનો ‘હમનજર’ બને તો પત્ની સો ટકા શાંત થઈ જાય. એવું જ સામે પક્ષે. જો આમ બને તો પછી તિરાડનો સવાલ જ નથી, બંને સાચા અર્થમાં ‘હમસફર’ બની જાય. જીંદગીની સફર ‘તય’ થઈ જાય.

હમસફર બનવું કોને ના ગમે ?

પણ પહેલાં ‘હમનજર’ બનવું પડે.

આ ગીત માણાવા જેવું પણ ખરું……….

 

Movie : Kismat (1968)
Singer : Asha Bhosle
Cast : Biswajeet & Babita Kapoor

 

2 comments on “હમ રાજ, હમ ખયાલ, હમ નજર

  1. ઘણીવાર ફિલ્મી ગીતોના કવિના શબ્દો સરસ સંદેશ આપી જાય છે.

    ડો. જગદીશભાઈ આપે આ લેખમાં આવા એક ગીતને મધ્યમાં રાખી સરસ રસ દર્શન કરાવી દીધું છે.

    હમસફર બનવા પહેલાં ‘હમનજર’ બનવું પડે.વાહ !

    ‘મનુષ્ય પોતાની દ્રષ્ટિ છોડી બીજાની દ્રષ્ટિથી જુએ તો અરધુ જગત શાત થઈ જાય’

    એટલે તો કહેવાયું છે ” જેવી દ્રષ્ટિ ,એવી સૃષ્ટિ “

    Like

  2. Ghadiya.rajesh says:

    જીવન પોત પોતાની મરજી થી દિલ ખોલીને જીવવું જોઇએ કારણકે જીવનમાં કાઇજ પણ લઇને આવ્યા નથી અને કઈ પણ લઇને જવાનુ નથી તેથી કોઈ પણને જીવન આજાદ પક્ષીની જેમ ખુલ્લુ મૂકવું જોઇએ

    Liked by 1 person

આપનું અમુલ્ય મંતવ્ય આપશો ?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s