મને ‘મારા’માં રસ નથી –

 મને ‘મારા’માં રસ નથી –

(અહીં ‘મારામાં’ શબ્દ, મારા સંબંધો કે મારી વસ્તુ  માટે નથી, પણ ‘સ્વ’ માટે ઉપયોગમાં લીધો છે.)

‘ખાલી બરણી’ ની પોસ્ટ પર વિજયભાઈએ એ કોમેન્ટ કરી –

‘In India (as per my observation) life is like town planning. Let all buildings constructed illegally and then justify with change in the plan. By way you told the truth, but society (including me) is far from it.’

એકદમ સાચી વાત કરી. જીવન સત્યથી વેગળુ જ રહે છે. મન પડે તેમ મકાન બાંધી નાખો અને પછી ‘ઇમ્પેક્ટ ફી’ ભરી ‘રેગ્યુલરાઈઝ’ કરાવી લો. આપણે પણ જીવન જીવી નાખી અને પછી કરેલા કાર્યોને બાંધછોડ કરી (ઇમ્પેક્ટ ફી) જસ્ટીફાઈ કરી નાખીએ છીએ. પણ ઘણીવાર એવું બને છે, બાંધી નાખેલ મકાનમાં ફરી ફેરફારો કરવા પડે છે. અને આવા રીનોવેશન્સમાં જીવન પુરું થઈ જાય છે. વળી કોઈકને અંતીમ તબક્કે પસ્તાવો થાય છે કે ‘મેં ખોટું કર્યું’

વિપશ્યના શિબીરમાં ગયેલા ઘણાના અનુભવો સાંભળીએ તો જાણવા મળે કે તેમને એ દિવસો દરમ્યાન પારાવાર પસ્તાવો થયો હતો અને એની અસર એ શિબીર પછી પણ રહી છે. આથી એટલું તો નક્કી થાય છે કે વ્યક્તિ જો ‘પોતાની સાથે’ સમય ગાળે તો ફાયદો તો થાય છે જ.

પણ ખરેખર તો ‘મને મારામાં રસ નથી’. કારણ કે જનમ્યા ત્યારથી બીજા શું કરે છે તેમાં રસ લીધો છે. બાળક પાસે ગમે તેટલા રમકડા હોય પણ બીજા બાળક પાસેનું જ રમકડું જોઈએ છે. મોટા થતાં માબાપ પણ બાળકને બીજાને જોવાનું જ શીખવે છે. – જો મહેશને ૯૦ % આવ્યા છે, આ વખતે તારે એનાથી પણ વધુ લાવવાના છે. યુવાનવયે પણ હરીફાઈની વાત આવે છે, ભણાતરમાં, નોકરીમાં, ધંધામાં જ્યાં જુઓ ત્યાં હરીફાઈ જ છે અને હરીફાઈ તો સાપેક્ષ છે. ‘અન્ય છે’ તો હરીફાઈ છે આમ મારે હરીફાઈમાં સામાવાળાને જ જોવાનો છે. મારો વિચાર કરવાનો નથી. આમ આપણને ‘મારામાં’ રસ લેવાની કે ‘મને’ જાણવાની કોઈ સુચના કે તાલીમ જ મળી નથી. એથી જ કદાચ ‘મને મારામાં રસ નથી’.

ગયા વર્ષે મેં ‘સ્વની ખણખોદ’ ની એક શ્રેણી લખી હતી. એમાં એક લખાણમાં, મને ‘મારા’માં જોવાની નબળાઈના કારણ આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો…..

માનવીની મોટામાં મોટી નબળાઈ ‘અંદર ઝાંખવાની છે’. મને મારાથી એટલો પ્રેમ છે (અહીં ‘લગાવ’ સમજવું, કારણ કે ’પ્રેમ’ બહુત બડી ચીજ છે) કે હું તેમાં કોઈ ખામી જોઈ શકતો જ નથી. અને જ્યાં પ્રેમ આવે ત્યાં ફેન્ટસી આવે અને ફેન્ટસી આવે ત્યાં આપણા પગ જમીન પર ટકી શકે નહી, વાસ્તવિકતા દૂર સરી જાય. અને બીજુ કારણ –

“જે છે તે બરાબર છે” –  …. જો હું અંદર ઝાંખું અને કંઈક ગરબડ લાગે તો ?…..

બધા કારણો ભેગા કરીએ તો –

–    મને મારાથી ‘આંધળો’ પ્રેમ છે

–    મને ‘અંદર’ ઝાંકવાનો ડર લાગે છે.

–    મને નાનપણથી જ અન્યને જોવાની તાલીમ મળી છે.

સવાલ રહ્યો વિજયભાઇની કોમેન્ટનો – ‘સોસાયટી આ સત્યથી દુર છે.’ હું પણ સ્વીકારૂં છું કે કેટલીક ચર્ચાઓ/વાતો જે સત્ય છે તે ‘વ્યવહારીક’ (?) નથી.

છતાં શંકા તો છે જ, આ ‘વ્યવહારીકતા’ ની આપણી વ્યાખ્યામાં કંઈક ભુલ તો નથી થતી ને ?

મને જેમાં ‘સરળતા’ રહે, એ ‘વ્યવહારીક’ – એ આપણી વ્યાખ્યા છે.

આ વ્યાખ્યાની ‘વાસ્તવિકતા’ કેટલી ? જો આપણે ‘સરળતા’ થી જીવશું તો જીવનનો અર્થ શો ?

પ્રાણીઓ ‘સરળતા’ થી જ જીવે છે ને !

નક્કી આપણે કરવાનું છે કે આપણે ‘મનુષ્ય’ છીએ કે ‘પ્રાણી’ ?

9 comments on “મને ‘મારા’માં રસ નથી –

  1. વ્યક્તિ જો ‘પોતાની સાથે’ સમય ગાળે તો ફાયદો તો થાય છે જ.
    ——-
    અવશ્ય. કોઈ શંકા વિના.

    Like

    • jagdish48 says:

      આભાર, સુરેશભાઈ,
      આજની પોસ્ટમાં ‘પોતાની સાથે’ વ્યક્તિ કેમ સમય નથી ગાળતો તેના કારણો શોધવા મથામણ તો કરી, પણ હજી કંઈક ખુટતું હોય તેમ લાગે છે. આ ખુટતી કડીમાં કંઈ મળે તો કહેજો.

      Like

  2. જીવન સત્યથી વેગળુ જ રહે છે. મન પડે તેમ મકાન બાંધી નાખો અને પછી ‘ઇમ્પેક્ટ ફી’ ભરી ‘રેગ્યુલરાઈઝ’ કરાવી લો. આપણે પણ જીવન જીવી નાખી અને પછી કરેલા કાર્યોને બાંધછોડ કરી (ઇમ્પેક્ટ ફી) જસ્ટીફાઈ કરી નાખીએ છીએ.

    બહુ સરસ . યાદ આવી ગયું આ મુક્તક –

    કોણ ભલા ને પૂછે છે, અહી કોણ બુરા ને પૂછે છે.
    મતલબથી બધાને નિસ્બત છે, અહી કોણ ખરા ને પૂછે છે.
    અત્તરને નીચોવી કોણ પછી, ફૂલોની દશાને પૂછે છે.
    અરે સંજોગ ઝુકાવે છે, નહિ તો કોણ ખુદા ને પૂછે છે.
    ~ કૈલાસ પંડિત

    Like

  3. સ્વ ને જોવની ટેવ પાડ્વી જોયે

    Like

  4. સ્વ ને જોવા માટે ડાયરી લખવી જોયે.

    Like

  5. સ્વ ને જોવા માટે ડાયરી લખવી જોયે.

    Like

  6. સ્વ ને જોવા માટે ડાયરી લખવી જોયે. ..

    Like

  7. […] મને મારામાં રસ નથી – […]

    Like

આપનું અમુલ્ય મંતવ્ય આપશો ?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s