જે છે તે નહી …

 જે છે તે નહીં…

‘તમે કઈ રીતે જુઓ છો ?’ માં જીવનમાં ‘હકારાત્મક’ દ્રષ્ટિકોણ અ્પનાવવો જોઈએ એવી વાત થઈ. પ્રાપ્ત થયેલા કેટલાક પ્રતિભાવોમાં શ્રી અશોકભાઈનો પ્રતિભાવ –

“ગ્લાસને અડધો ભરેલો કે અડધો ખાલી ‘જોવા’ને બદલે, તે કેટલો ભરેલો છે તે જોવાનો – વાસ્તવિકતાની, અપેક્ષાનો નહીં – ની ટૅવ પાડવી જોઇએ. અપેક્ષા હંમેશ સાપેક્ષ હોય, એટલે તે સમયના સંજોગો મુજબ તે પ્રેરક કે નિરાશાજનક પરિબળ બને……..”

આ બાબતને વધારે સ્પષ્ટ રીતે સમજવાનો પ્રયત્ન જરુરી લાગ્યો. ‘A glass WITH water’ ‘પાણી સાથે ગ્લાસ’. આમાં ‘ભરેલો’ કે ‘ખાલી’ એવી કોઈ વાત નહીં. આ થયું ‘વાસ્તવિક દર્શન’ જે આપણે કરવું જોઈએ અને એવી ‘ટેવ’ પાડવી જોઈએ. હા ! ચોક્કસપણે વાસ્તવિક દર્શનની ટેવ જરુરી છે. આ વાસ્તવિક દર્શન પણ, હકારાત્મક લાગણી સાથે થઈ શકે. જેમકે – ‘પાણીનો ગ્લાસ અડધો ભરેલો છે’ એ પણ વાસ્તવિક દર્શન છે – પણ ‘હકારાત્મક’ અને ‘પાણીનો ગ્લાસ અડધો ખાલી છે’ એ પણ વાસ્તવિક દર્શન – પણ ‘નકારાત્મક’. જો કે મને હંમેશા ‘સાર’ માં રસ છે શબ્દોની મારામારીમાં નહીં. પણ સિક્કાની બે બાજુઓની માફક વાસ્તવિક દર્શનની બે બાજુઓ સ્પષ્ટ કરવા ચર્ચા કરી.

હકીકતમાં તો મનુષ્ય જે છે, સામે દેખાય છે, વાસ્તવિક છે તે જોવાનું પસંદ કરતો નથી. આજે નથી તે ભવિષ્યમાં હશે એવી આશા સાથે ‘વાસ્તવિક’ દર્શનને અવગણે છે. બૌધ્ધિકો પણ વિજ્ઞાન આજે નથી કરી શક્યું તે ભવિષ્યમાં કરી શકશે એવા ‘આશાવાદ’ સાથે, ધર્મ અને આધ્યાત્મની અવગણના કરે છે ને ! માનવીના લોહીના ઘટકોની જાણકારી હોવા છતાં જીવંત માનવીઓના લોહીની જરુર પડે છે જ અને મુશ્કેલી તો ત્યાં છે લોકો લોહી વેંચીને આજીવિકા શોધે છે. જીન્સના પ્રોટીન્સની તથા રચનાની જાણકારી હોવા છતાં, જીન્સમાં ફેરફાર કરી શકાતા હોવા છતાં, જીન્સ બનાવી શકાતા નથી, છતાં આપણે ભવિષ્યમાં આ પ્રશ્નોનું નિરાકરણ થઈ શકશે એવા આશાવાદમાં જીવીએ છીએ ને ! આને આપણે આશા સાથે કે હકારાત્મક દ્રષ્ટીકોણ સાથેની વાસ્તવિકતા ગણી શકીએ.

જીવનમાં ‘આશા’ માંથી ‘અપેક્ષા’ જન્મે છે. આ આશા અને અપેક્ષા છે તો જ જીવન છે. ‘નિરાશા’ મૃત્યુ તરફ ખેંચી જાય છે. (જો કે આટલી અંતિમતા તો ન આવે પણ, જીવનની ‘આશા’માં કમી જરુર આવે.) કોઈપણ સામાન્ય વ્યક્તિ (મોટા ભાગનીવ્યક્તિઓ) હંમેશા અપેક્ષાના ઉદભવ વખતે પોતાની પરિસ્થિતિની ‘વાસ્તવિકતા’ને અવગણતી હોય છે. ભિખારી પણ  માલેતુજારના સપના જોતો હોય છે. બોલવામાં કે લખવામાં હંમેશા કહીએ કે માનવીએ પોતાની પછેડી પ્રમાણે સોડ તાણવી જોઈએ, પણ એ મુદ્દો ચર્ચાસ્પદ છે. શ્રી ધીરુભાઈ અંબાણી પ્રેટ્રોલ પંપના કારીગર તરીકેની હેસીયતથી ‘રીલાયન્સ’ની અપેક્ષા ન રાખી શકે. પણ મારે કંઈક સિધ્ધ કરવું છે એ માનસિક તૈયારી અને ભવિષ્યની સપનું તેમને ‘રિલાયન્સ’ પ્રતિ લઈ જાય. અહીં એમણે પછેડીમાંથી પગ બહાર કાઢવો જ રહ્યો. ડહાપણ એમાં છે કે એ પગ કેટલો બહાર કાઢવો અને પછેડી કેટલી લાંબી કરવી એ વિચારવું રહ્યું. એમને ‘પછેડી લાંબી કરવાનો’ વિચાર આવવો જ જોઈએ. (આ મુદ્દો ધ્યેય નિર્ધારણના ભાગરુપે છે જે અલગ વિષય છે.) સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં અને મોટાભાગની વ્યક્તિઓ સંજોગોને આધિન હોય છે. એ જ ધનુષ અને એ જ બાણ હતા છતાં અર્જુનને એક કાબાએ લુંટ્યો હતો. પણ કેટલીક વ્યક્તિઓ ‘સંજોગોને બદલવા’નો પ્રયત્ન કરે અને ‘સફળ વ્યક્તિ’ બને છે. સફળતાનો પાયો સંજોગોને પોતાને અનુરુપ બનાવવામાં છે.

આથી, જે છે તે જુઓ, પણ હકારાત્મક વાસ્તવિક દ્રષ્ટિ રાખીને……….

Advertisements

One comment on “જે છે તે નહી …

  1. hirals કહે છે:

    ગ્લાસ આખો ભરેલો છે. અડધો પાણીથી + અડધો હવાથી ઃ)))

    Like

આપનું અમુલ્ય મંતવ્ય આપશો ?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s