સુપરમાઈન્ડ – એક ભ્રાંતિ

સુપરમાઈન્ડ – એક ભ્રાંતિ

છેલ્લી બે-ત્રણ પોસ્ટ બે કારણોસર લખાણી –

યુ ટ્યુબ પર એક માઈન્ડ ટ્રેઈનરની કોર્ષ ઈન્ટ્રોડક્શનની વીડીયો ક્લિપ જોઈને – જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ‘અમારો કોર્ષ કર્યા પછી તમારું ત્રીજુ નેત્ર ખુલ્લી જશે, તમે અહીં બેઠા બેઠા અમેરીકામાં તમારા પ્રિયજનો શું કરી રહ્યા છે તે ‘જોઈ’ શકશો.’

અને બીજી વાત, એક બ્લોગ પર ધ્યાનના સંદર્ભની પોસ્ટ પરની એક વાંચક મિત્રની કોમેન્ટમાં જણાવ્યું હતું કે તમે દરરોજ દસ મીનીટ ફક્ત ધ્યાનમાં બેસો તો તમારું મગજ ‘નિર્વિચાર’ની સ્થિતિ હાંસલ કરી લે.

મને આ બંને વાત  ‘ભ્રન્તિ’ લાગી, એથી ‘મગજ’ અને ‘મન’ ની માથાકુટમાં ઉતરવાની ઇચ્છા થઈ અને એમાંથી મહર્ષિ પતંજલીના અષ્ટાંગ યોગ સુધી જઈ ચડ્યો. (જો કે વીઝીટર્સના સ્ટેસ્ટીક્સ પરથી લાગ્યું કે ફેઈસબુકની જેમ બ્લોગ પોસ્ટ પર બહુ ગંભીરતા વાંચકો ઇચ્છતા નથી.)

માનવીના મગજ (બ્રેઈન)ની કેપેસીટીના સંદર્ભમાં વૈજ્ઞાનિકો જણાવે છે કે આપણે બ્રેઈનનો ઉપયોગ તેની ક્ષમતાના પાંચ ટકાથી પણ ઓછો કરીએ છીએ. એનો સીધો અર્થ એ થાય કે દરેક વ્યક્તિ એકસરખી જ બુધ્ધીશાળી છે, પણ બ્રેઈનનો ઉપયોગ કરવાની તેની આવડત જુદી જુદી છે. માઈન્ડ ટ્રેઈનરો કદાચ આમાંની કોઈ આવડત વધારવામાં મદદરુપ થતા હશે, પણ તેથી તમારુ મગજ ‘સુપરમાઈન્ડ’ બની જાય ? ‘સુપરમાઈન્ડ’ તમારા જીવનને સુખ-શાન્તિમય બનાવી શકે ? ગણીતના દાખલાઓ ગણવામાં કોમ્પ્યુટરો સાથે હરીફાઈ કરી શકતી વ્યક્તિઓ નીજી જીંદગીમાં સુખી હોય છે ? ત્રીજી આંખથી દુર દ્રષ્ટિ પામેલી વ્યક્તિઓનું જીવન કેવું હોય છે ? મહાભારતની વાર્તામાં સહદેવની વાત યાદ આવે છે ? તે ભવિષ્ય જોઈ શકતો હતો પણ તેને પૂછો તો જ કહી શકે એવી શરત હતી. હવે તેનું જીવન જુઓ. બળતા લાક્ષાગૃહમાંથી બહાર નીકળવાનો રસ્તો જાણતો હતો, પણ જણાવી શકતો ન હતો. કેવી દયાજનક સ્થિતિ ! આવા માઈન્ડને ‘સુપરમાઈન્ડ’ જ કહેવાય ને ! પણ શું કામનું ?

આ સુપરમાઈન્ડની સામે ‘મન’ ની શક્તિ વિષે આપણે અગાઊની પોસ્ટમાં જોયું છે. જો મનની તાકાત વધશે તો જીવન સુખ-સમૃધ્ધિમય બનશે એવી મારી માન્યતા સાથે આપ સંમત થશો જ. મનની શક્તિ ‘યોગ’ દ્વારા વધારી શકાય એ નિર્વિવાદ વાત છે. ધ્યાન એમાં અગત્યનો ભાગ ભજવે છે એ પણ હકીકત છે. પણ આજના ગુરુઓ જેમ શીખવે છે તેમ ‘ધ્યાન’ સુધી નહીં પહોંચી શકાય. અષ્ટાંગ યોગમાં જણાવ્યા પ્રમાણે ધ્યાન એ ‘યોગ’ ના આઠ અંગોમાંનુ એક છે. માનવીના બધા અંગો સાબુત હોય તો શરીર સારું પરીણામ લાવી શકે, પણ એક અંગ ઓછું હોય તો પરીણામ નબળું જ આવે. એમ યોગના આઠ અંગોમાંથી ફક્ત ‘ધ્યાન’ પર જ કેન્દ્રીત થઈએ તો ધારેલ પરીણામ ન આવે તે તાર્કીક છે. આ બાબત સમજવા ‘અષ્ટાંગ યોગ’ વિષે થોડુ જાણવું જરુરી છે. હવે પછીની પોસ્ટમાં તેનો પરીચય પામવો જ પડશે. એ પછી બધુ હલકુ-ફુલકુ ‘શેર’ કરીશું

તો પછી તમારે ‘સુપરમાઈન્ડ’ ના ભ્રમમાં રહેવું છે કે મનની શક્તિ વધારી શાન્તિમય જીવન જીવવું છે ?

આપનું અમુલ્ય મંતવ્ય આપશો ?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s